Çok Amaçlı Salonlarda Akustik

Çok Amaçlı Salonlarda Akustik

Tarihte Çok Amaçlı Salonlar

Tarih içinde Çok Amaçlı Salonlarda Akustik için belli fonksiyonlar için belli bina tasarımları gelişmeye başlamıştır. Müzik faaliyetleri balo salonlarında gerçekleştirilmiş ve müziğe olan ilgi artmaya başlayınca da müzik için özel yapılar tasarlanmaya başlamıştır. Tasarlanan yapıların temelini ilk faaliyetlerin yapıldığı balo salonları oluşturmuştur. Bu salonların dikdörtgen formundan yola çıkılmış, ardından farklı formlar denenmiştir. Müziğin önem kazanması ile birlikte gelişen akustik bilimi ve yeni gelişen uzmanları denenen farklı formlarda kusurlar belirlemiş, bu esnada gelişen ve biriken bilginin yardımıyla da eskilere dönüşler, ilerlemelerle gerçekleşmiştir.  Çok amaçlı salonlar öncelikli olarak konser, opera, tiyatro salonlarının dönüştürülmesiyle ortaya çıkmış, bunun tetikleyicisi ise ekonomik nedenler olmuştur. Çoklu amaca hizmet eden binanın bakımı, ayrı ayrı her bir amaca hizmet eden binaların toplam bakımından daha az maliyete sahiptir. Bu durum da bir salonda çok amaçlı kullanımı talep edilen bir özellik haline getirmiştir. Çok amaçlı salonlarda gerçekleşecek olan konuşma ve müzik faaliyetlerinin akustik gereklilikleri birbirilerinden farklı ve hatta bazen birbirine zıttır. Bu iki işlevi ortak bir paydada buluşturmak önceliktir ve zorludur. Çoğu zaman işlevlerden birinin ön planda olması ve ona daha uygun tasarımın sağlanması yolu tercih edilir

Akustik Performansı

Konuşma salonlarında destek sağlayan bir ses sistemi olmadan konuşma yapılabilmesine olanak sağlanmalıdır ve konuşma anlaşılırlığının sağlanması akustik gerekliliklerden biridir. Kadın ve erkek sesleri farklı ses yüksekliklerine sahiptir ve bu seslerin fark edilmesi, anlaşılması konuşma anlaşılırlığı açısından önemli bir disiplindir.

Hesaplanabilir olan ve salon tasarımını etkileyen parametreler objektif parametrelerdir, salondaki fiziksel koşullardan etkilenirler. Sübjektif parametreler ise ölçülüp hesaplanamamaktadır, bu parametreler dinleyicilerin salon akustiği ile ilgili farklı görüşlere sahip olmasının açıklamasının yapılmasını sağlayan parametrelerdir. Objektif parametrelerden bazıları şunlardır; çınlama süresi (T), erken düşme süresi (EDT), çift kulakla kalite indeksi (BQI), ses gücü (G), bas oranı (BR), ilk gecikme zaman aralığı (ITDG), erken yanal enerji oranı (LF80), belirginlik (D50), müzik için netlik (C80), konuşma için netlik (C50), merkez zaman (Ts)… Sübjektif parametrelerden bazıları ise şunlardır; samimiyet (intimacy), canlılık (liveness), sıcaklık (warmth), ses şiddeti (loudness), ferahlık (spaciousness), parlaklık (brilliance)…

blank

Tasarım Parametreleri

Tasarım parametrelerinin akustik performans ve konfor üzerindeki etkileri unutulmamalı, salon içinde optimum durum sağlanmaya çalışılmalıdır. Ele alınan tasarım değişkenleri; malzeme farkı, zemin eğimi, teras oturumu, teras duvarı; salon içindeki toplam enerjiyi, alıcılara ulaşan erken ve toplam enerjiyi ve bunun sonucunda da akustik parametreleri etkilemektedir.  Akustik konforun daha iyi olduğu koltuklar arka grup koltuklarıdır. Çünkü bu koltuklar sesi ileten yüzeyler olan arka duvar ve tavana en yakın olan koltuklardır. Böylece, erken yansımalar, yanal yansımalar ve erken enerji buralarda daha fazladır. Bunun sonucunda da buralardaki işitme şartları; konuşma anlaşılırlığı, konuşma iletimi, ses ile çevrelenme hissi ve salon içindeki samimiyet hissi açısından daha iyidir. İçbükey yüzeyler salon içinde odaklanmalara neden olmaktadır. Odaklanma kusurunun artmaması amacı ile tavan formu odaklanma üretmeyecek şekilde seçilmelidir. Arka duvarlarda yansıtıcı ve yutucu malzeme kullanımı ile beraber bu malzemelere yüksek saçıcılık değerleri verilerek eko ve odaklanma kusurları çözülmeli veya minimize edilmelidir. Yüksek eğimin yansıma yollarını uzatması nedeniyle eko kusurunu artırdığı unutulmamalıdır. Saçıcılık katsayısının artırılmasının verimli sonuçlar çıkarması için zemin eğimi ile desteklenmesi gerekmektedir. Dik kullanılan bir eğim saçıcılığın salon içindeki etkisini olumsuz yönde etileyecektir. Yansıma yollarının uzamasına sebebiyet vermemek ve saçıcılık artışının verimli olmasını sağlamak amacıyla salondaki zemin eğimi dik seçilmemelidir. Plan düzleminde dairenin yarıçapı büyük tutulmayarak bu kusurun çözümüne katkı sağlanabilir, yarıçapın küçülmesiyle yansıma yolları kısalacaktır. Salon içinde tavan geometrik olarak alıcılara yansımaları iletse de ulaşan toplam enerji ve yansıma miktarını artırmak amacıyla tavan yansıtıcılarından yararlanılabilir. Teras kullanımında dikkatli olunmalıdır.

Salon içinde akustik kontrol amaçlı kullanılan malzemelerin salon içindeki ses düşüşünün kontrol altına alınmasına ve akustik konfora katkı sağladığı unutulmamalıdır. Salon içi malzemeler uygun yapı elemanlarında uygun yutuculuk, yansıtıcılık ve saçıcılık değerlerinde kullanılmalıdır.

Çok Amaçlı Salonlarda Akustik

Scroll to Top